Apartmanda Kedi-Köpek Beslemek Yasak mı?

Apartmanda evcil hayvan beslemek, komşuluk ilişkilerinde en çok tartışma yaratan konulardan biridir. Bir kat maliki köpeğinin merdivende havlamasından, bir diğeri kedisine yönelik yasak kararından şikayet eder. Yöneticiye düşen ise hem hayvan sahibinin haklarını hem de diğer sakinlerin huzurunu gözeten, hukuka uygun bir çizgi çizmektir. Bu yazıda 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK), yönetim planı ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu çerçevesinde soruyu adım adım yanıtlıyoruz.

Kısa Cevap: Kural Olarak Yasak Değil

KMK'da evcil hayvan beslemeyi doğrudan yasaklayan bir hüküm yoktur. Kat maliki, kendi bağımsız bölümünü (dairesini) kanuna ve yönetim planına uygun biçimde dilediği gibi kullanabilir. Bu nedenle bir yasak ancak iki yoldan gelebilir:

• Yönetim planında açık bir hüküm bulunması,
• Hayvanın beslenme biçiminin KMK m.18'deki iyi komşuluk ve kullanım kurallarına aykırı olması.

KMK m.24 ve Yönetim Planının Rolü

KMK m.24, bağımsız bölümlerde yapılamayacak işleri düzenler: tapuda mesken olarak kayıtlı bir bölümde, yönetim planında açıkça izin verilmedikçe hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi müesseseler açılamaz; sinema, kahvehane, kulüp gibi yerler ise ancak kat malikleri kurulunun oybirliğiyle alacağı kararla açılabilir. Madde evcil hayvanı doğrudan saymaz; ancak ana fikri, bağımsız bölümün kullanımına dair kısıtlamaların kanunda veya yönetim planında dayanağı olması gerektiğidir.

Yönetim planı, KMK m.28 uyarınca bütün kat malikleri için bağlayıcı bir sözleşmedir ve ancak kat maliklerinin beşte dördünün oyu ile değiştirilebilir. Pek çok eski yönetim planında 'apartmanda köpek, kedi vb. hayvan beslenemez' gibi hükümler bulunur. Bu tür bir hüküm varsa kural olarak bağlayıcıdır; ancak hükmün uygulanmasında da ölçülülük aranır ve mahkemeler zarar vermeyen küçük hayvanlar bakımından farklı sonuçlara varabilmektedir.

Kat Malikleri Kurulu Basit Çoğunlukla Yasak Koyabilir mi?

Hayır. Yönetim planında dayanağı olmayan bir hayvan yasağını kat malikleri kurulunun oy çokluğuyla alınan bir kararla getirmek, kat malikinin bağımsız bölümü üzerindeki mülkiyet hakkını sınırlayacağı için hukuken sakat sayılır. Böyle bir karar, KMK m.33 uyarınca karara katılmayan kat maliki tarafından toplantıdan itibaren bir ay, toplantıya çağrılmamışsa öğrenmeden itibaren bir ay ve her halde altı ay içinde sulh hukuk mahkemesinde iptal ettirilebilir.

Kurulun oy çokluğuyla yapabileceği şey, ortak yerlerin kullanımına ilişkin makul düzenlemelerdir. Örneğin:

• Hayvanların asansörde ve merdivende tasmalı taşınması,
• Bahçe, çocuk parkı gibi ortak alanlarda dışkının derhal temizlenmesi,
• Ortak alanlara mama veya su kabı bırakılacak yerlerin belirlenmesi,
• Belirli ortak alanlara (örneğin havuz çevresi) hayvan girişinin sınırlandırılması.

Bu tür kararlar, bağımsız bölümdeki kullanımı yasaklamadığı ve herkes için eşit uygulandığı sürece genellikle hukuka uygun kabul edilir. Ortak alan kurallarının genel çerçevesi için ortak alan kullanımındaki anlaşmazlıklar yazımıza bakabilirsiniz.

KMK m.18: İyi Komşuluk Sınırı

Yasak olmasa bile hayvan sahibi sınırsız serbest değildir. KMK m.18 uyarınca kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini gerek ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla yükümlüdür. Aynı madde kiracılar ve bağımsız bölümden yararlanan diğer kişiler için de geçerlidir.

Şu durumlar iyi komşuluk yükümlülüğünün ihlali sayılabilir:

• Gece boyu süren ve süreklilik gösteren havlama,
• Hijyen kurallarına uyulmaması nedeniyle koku veya haşere oluşması,
• Balkon veya ortak alanda hayvan dışkısı bırakılması,
• Saldırgan bir hayvanın tasmasız biçimde ortak alanda dolaştırılması,
• Bir dairede makul sayıyı çok aşan hayvanın barındırılması.

Hayvan Sahibinin Sorumluluğu

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.67 uyarınca hayvan bulunduran kişi, hayvanın verdiği zarardan sorumludur; ancak gözetim ve özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir. Örneğin köpeğin ortak alanda bir sakini ısırması veya asansör kaplamasını tahrip etmesi halinde zararı hayvan sahibi karşılar. Ayrıca 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, sahiplerin hayvanın bakımını sağlamasını ve çevreye zarar vermesini önlemesini öngörür; hayvanlara kötü muamele ise yaptırıma bağlanmıştır.

Sokak hayvanlarının beslenmesi de ayrı bir tartışma konusudur. 5199 sayılı Kanun'daki 2024 değişiklikleri sahipsiz hayvanlar konusunda belediyelere yeni yükümlülükler getirmiştir; ortak alanda besleme noktaları konusunda karar alacak yöneticiler güncel düzenlemeyi ve belediye uygulamasını kontrol etmelidir.

Yönetici Adım Adım Ne Yapmalı?

1. Yönetim planını okuyun: Hayvanla ilgili açık bir hüküm var mı, varsa kapsamı nedir? Planınız yoksa veya eksikse bu, ileride kurulda ele alınabilecek bir konudur.
2. Şikayeti yazılı alın: Rahatsızlığın ne zaman, ne sıklıkla ve nasıl yaşandığını tarih ve saatle kaydedin. Dijital talep yönetimi kayıtları ispat açısından işe yarar.
3. Önce konuşun: Hayvan sahibiyle yüz yüze veya yazılı, suçlayıcı olmayan bir dille görüşün. Çoğu sorun bu aşamada çözülür.
4. Ortak alan kuralı gerekiyorsa kurula taşıyın: Tasma, temizlik, asansör kullanımı gibi kurallar gündeme alınarak usulüne uygun toplantıda karara bağlanmalıdır. Toplantı usulü için genel kurul toplantısı rehberimize bakın.
5. İhlal sürerse ihtar ve dava: KMK m.33 uyarınca yönetici veya kat malikleri, yükümlülüğün yerine getirilmesi için sulh hukuk hakimine başvurabilir. Hakim, ihlale son verilmesine ve gerektiğinde tedbir alınmasına karar verebilir.

Pratik Örnek

12 daireli bir apartmanda yönetim planında hayvanla ilgili bir hüküm yoktur. 3 numaralı dairede yaşayan kiracı bir golden retriever beslemektedir. Komşulardan biri, köpeğin asansörde tasmasız taşındığından ve bahçede dışkının temizlenmediğinden şikayet eder. Kurul, oy çokluğuyla 'apartmanda hayvan beslenemez' kararı alır.

Bu karar, yönetim planında dayanağı olmadığı ve dairenin içindeki kullanımı yasakladığı için iptal riski taşır. Doğru yol şudur: kurul oy çokluğuyla 'ortak alanlarda hayvanlar tasmalı dolaştırılır, dışkı sahibince derhal temizlenir, hayvanlı asansör kullanımında diğer sakinlere öncelik tanınır' şeklinde bir ortak alan kuralı kabul eder. Kiracı kurala uymazsa yönetici yazılı ihtarda bulunur; ihlal sürerse KMK m.33 kapsamında sulh hukuk mahkemesine başvurur. Kiracı KMK m.18 ile doğrudan bağlı olduğundan, dava kiracıya ve gerektiğinde kat malikine karşı yöneltilebilir.

Özet Tablo

Kaynaklar

• 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.18, m.24, m.28, m.33 — mevzuat.gov.tr
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.67 — mevzuat.gov.tr
• 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu — mevzuat.gov.tr (güncel değişiklikleri kontrol edin)

Kanunun tamamını madde madde incelemek için Kat Mülkiyeti Kanunu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Apartman Portal ile ortak alan kurallarını tüm sakinlere duyuru olarak iletebilir, şikayetleri tarih damgalı kayıt altına alabilirsiniz; isterseniz ücretsiz deneyin.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.