Apartman PortalKısa cevap: Komşunuzun kendi dairesinde veya balkonunda sigara içmesini yasaklayan genel bir kanun hükmü yoktur. Ancak Kat Mülkiyeti Kanunu m.18 kat maliklerine birbirini rahatsız etmeme yükümlülüğü verir; Türk Medeni Kanunu m.737 de komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman ve kokuyu açıkça yasaklar. Merdiven, asansör ve giriş holü gibi kapalı ortak alanlar içinse 4207 sayılı Kanun ikamete mahsus konutları genel yasağın dışında tuttuğundan, en sağlam yol kat malikleri kurulu kararı veya yönetim planıyla açık bir yasak getirmektir.
Sigara dumanı, apartmanlarda gürültüden sonra en çok şikayet edilen konulardan biridir ve çoğu zaman en zor çözülenidir: İçen kişi kendi evinde olduğunu düşünür, rahatsız olan ise kendi evinde dumana maruz kaldığını. Bu yazıda hangi durumda hangi hakkınız olduğunu ve şikayeti nasıl ilerletebileceğinizi anlatıyoruz.
Önce Ayrım: Daire, Balkon ve Ortak Alan
| Nerede içiliyor? | Genel kural | Ne yapılabilir? |
|---|---|---|
| Komşunun dairesinin içi | Kanunla yasak değil | Duman size taşıyorsa KMK m.18 ve TMK m.737 çerçevesinde şikayet |
| Komşunun balkonu | Kanunla yasak değil | Aynı şekilde; hoş görülebilir sınırı aşıp aşmadığı belirleyici |
| Merdiven, asansör, giriş holü | 4207'nin genel yasağı konutları hariç tutar | Kurul kararı veya yönetim planıyla yasak; uyarı levhası |
| Otopark, sığınak, kapalı ortak alan | Aynı | Kurul kararı; yangın riski de dikkate alınmalı |
| Bahçe, açık otopark | Açık alan | Kurul kararıyla belirli yerler ayrılabilir |
Yasal Dayanak
KMK m.18: Birbirini rahatsız etmemek
“Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.” (KMK m.18/1)
Bu hüküm yalnızca ortak alanları değil, bağımsız bölümün kullanımını da kapsar. Aynı maddenin ikinci fıkrası, bu yükümlülüğün kiracılara ve daireden devamlı faydalanan herkese de uygulandığını söyler.
TMK m.737: Komşuluk hakkı
“Özellikle, taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel âdete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman, buğu, kurum, toz, koku çıkartarak, gürültü veya sarsıntı yaparak rahatsızlık vermek yasaktır.” (TMK m.737/2)
Buradaki ölçü 'hoş görülebilecek derece'dir. Balkonda ara sıra içilen bir sigara ile havalandırma boşluğundan sürekli olarak çocuk odasına dolan duman aynı değerlendirilmez. Süreklilik, yoğunluk, saat ve dumanın hangi yoldan geldiği somut olayda belirleyici olur. Bu yüzden kayıt tutmak önemlidir.
4207 sayılı Kanun: Konutlar istisna
4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun, tütün ürünlerinin tüketilemeyeceği yerleri sayar. İlgili bent şöyledir:
“b) Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında,” (4207 s. Kanun m.2/1-b)
Parantez içindeki istisna nedeniyle, yalnızca konut olarak kullanılan bir apartmanın merdiven ve holünün bu genel yasak kapsamında olduğunu söylemek kolay değildir. Binada işyeri, muayenehane veya ticari kullanım varsa durum farklı değerlendirilebilir. Bu nedenle apartmanın kapalı ortak alanlarında sigarayı yasaklamanın en güvenilir yolu, binanın kendi kuralını koymasıdır.
Ortak Alanda Sigara Yasağı Nasıl Getirilir?
KMK m.32, anagayrimenkulün kat malikleri kurulu kararlarına göre yönetildiğini ve bütün kat maliklerinin bu kararlara uymakla yükümlü olduğunu söyler. Kat malikleri kurulu, merdiven, asansör, giriş holü, sığınak ve kapalı otoparkta sigara içilmemesine ilişkin bir kullanım kuralı kararlaştırabilir. Kuralın kalıcı olması ve yeni maliklerle kiracıları da açıkça bağlaması isteniyorsa yönetim planına eklenmesi düşünülebilir; bunun için KMK m.28 gereği bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir.
- Kararı karar defterine yazdırın ve uyarı levhalarını ortak alanlara asın.
- Kararı tüm sakinlere duyurun; kiracılara ulaşması için ev sahiplerinden de iletmelerini isteyin.
- Yangın riski olan alanları (sığınak, depo, çatı arası) özellikle belirtin.
Ortak alan kurallarının genel çerçevesi için ortak alan temizliği ve kuralları yazımıza bakabilirsiniz.
Adım Adım: Dumandan Rahatsızsanız
- Dumanın yolunu belirleyin. Balkon, açık pencere, havalandırma boşluğu, banyo aspiratörü veya ortak şaft. Bazen sorun tesisattaki bir boşluktur ve teknik olarak çözülebilir.
- Kayıt tutun. Tarih, saat, süre ve hangi odada hissettiğinizi not edin.
- Komşunuzla sakin bir dille konuşun. Çoğu kişi dumanın size ulaştığını bilmez. Somut ve uygulanabilir bir öneri getirin.
- Yazılı bildirim yapın. Konuşma sonuç vermezse kısa ve kibar bir yazılı mesaj gönderin.
- Yöneticiye başvurun. Ortak alan söz konusuysa kurul kararı önerin; daire içi sorunlarda yönetici arabuluculuk yapabilir.
- Hukuki yol. Rahatsızlık sürekli ve ağırsa, 6325 sayılı Kanun m.18/B gereği önce arabulucuya, ardından KMK m.33 uyarınca sulh hukuk mahkemesine hakimin müdahalesi için başvurulabilir.
Örnek mesaj
Merhaba komşum, 4 No'lu dairede oturuyorum. Akşam saatlerinde balkondan gelen sigara dumanı, hemen üstte kalan çocuk odamızın penceresinden içeri giriyor. Sigara içmenize karışmak istemem; ancak mümkünse balkonun diğer köşesini kullanmanız ya da 22.00'den sonra balkonda içmemeniz bizim için büyük kolaylık olur. Anlayışınız için teşekkür ederim.
Kiracı İçiyorsa?
KMK m.18/2 gereği kiracı da bu yükümlülüklere tabidir. Ayrıca Türk Borçlar Kanunu m.316, kiracıya kiralananın bulunduğu taşınmazda oturanlara ve komşulara gerekli saygıyı gösterme yükümlülüğü verir. Ev sahibini de yazılı olarak bilgilendirmek, sorunun çözümünü hızlandırabilir.
Yönetici İçin: Taraf Değil, Kural Koyucu Olun
Sigara şikayetlerinde yöneticinin bir tarafı haklı ilan etmesi genellikle tartışmayı büyütür. Bunun yerine ortak alanlar için kurul kararıyla net bir kural koymak, bunu herkese aynı şekilde duyurmak ve daire kaynaklı şikayetlerde tarafları yazılı ve sakin bir dile yönlendirmek daha sonuç alıcıdır. Kuralları tüm sakinlere tek seferde iletmek için duyuru yönetimini kullanabilirsiniz. Benzer uyuşmazlıklar için ortak alan anlaşmazlıkları ve gürültü şikayeti yazılarımıza da bakabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
Kaynaklar
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.18, m.28, m.32, m.33 — mevzuat.gov.tr
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.737 — mevzuat.gov.tr
- 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun m.2 — mevzuat.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.316 — mevzuat.gov.tr
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B — mevzuat.gov.tr