Gece yarısı yüksek sesle çalan müzik, sabahın erken saatlerinde başlayan tadilat, üst kattan sürekli gelen darbe sesleri... Apartman yaşamında gürültü, komşular arasındaki en yaygın şikayet konusudur. İyi haber şu ki hukuk, gürültüden rahatsız olan kişiye birden fazla yol sunar. Bu yazıda en yumuşak adımdan dava yoluna kadar izlenebilecek süreci, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu çerçevesinde anlatıyoruz.
Hukuki Dayanak: KMK m.18 İyi Komşuluk Yükümlülüğü
KMK m.18 uyarınca kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini gerek ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla karşılıklı olarak yükümlüdürler. Bu yükümlülük yalnızca malikleri değil, kiracıları ve bağımsız bölümde oturan diğer kişileri de kapsar.
Kanun 'gürültü' için belirli bir desibel veya saat sınırı koymaz. Neyin rahatsızlık sayılacağı; sesin şiddeti, süresi, sıklığı ve günün hangi saatinde olduğu dikkate alınarak değerlendirilir. Çocuk sesi veya gündüz saatinde kısa süreli elektrikli süpürge gibi olağan yaşam sesleri genellikle katlanılması gereken seslerdir; her gece tekrarlanan yüksek müzik ise açıkça ölçüyü aşar.
Yönetim Planı ve Sessizlik Saatleri
Birçok yönetim planında 'sessizlik saatleri' veya tadilat saatleri belirlenir (örneğin hafta içi 22.00–08.00 arası, tadilat için hafta içi 09.00–18.00). Yönetim planında böyle bir hüküm yoksa, kat malikleri kurulu ortak yaşamı düzenleyen bir karar olarak tadilat saatlerini oy çokluğuyla belirleyebilir. Bu tür bir karar, sonraki şikayetlerde somut bir ölçüt sunduğu için yöneticinin işini ciddi ölçüde kolaylaştırır.
Adım Adım Ne Yapmalısınız?
- Kaydedin: Gürültünün tarihini, saatini, süresini ve niteliğini bir not defterine veya telefonunuza yazın. Mümkünse ses kaydı alın. Bu kayıtlar sonraki her aşamada ispat aracıdır.
- Doğrudan ve sakin konuşun: Gürültü yapan komşu çoğu zaman sesin ne kadar yayıldığının farkında değildir. Uygun bir zamanda, suçlamadan ve somut örnekle konuşmak sorunların önemli bir kısmını çözer.
- Yönetime yazılı başvurun: Sorun sürüyorsa yöneticiye yazılı şikayette bulunun. KMK m.35 uyarınca yönetici, kat maliklerinin yönetim planına ve kanuna uymasını gözetmek ve uyarmakla görevlidir. Dijital bir talep yönetimi sistemi, şikayetin tarih damgalı kaydını tutar.
- Yöneticinin uyarısı: Yönetici önce sözlü, sonra yazılı uyarı yapar. Sorun birden fazla daireyi etkiliyorsa genel bir hatırlatma duyurusu da işe yarar.
- Kolluğa bildirin (anlık gürültü): Gece saatlerinde süren yoğun gürültüde 112'yi arayarak polis veya jandarma çağırabilirsiniz. Kolluk, Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında tutanak tutup idari para cezası uygulayabilir.
- Sulh hukuk mahkemesine başvurun: Rahatsızlık süreklilik kazanmışsa KMK m.33 uyarınca siz veya yönetici sulh hukuk hakimine başvurarak rahatsızlığın giderilmesini isteyebilirsiniz.
Kabahatler Kanunu m.36: Gürültüye İdari Para Cezası
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.36, başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde, hukuka aykırı olarak gürültüye neden olan kişiye idari para cezası verilmesini öngörür. Cezaya kolluk görevlileri veya belediye zabıtası karar verebilir. Ceza, anlık müdahale gerektiren gürültü için hızlı ve caydırıcı bir araçtır.
Kabahatler Kanunu'ndaki idari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Bu nedenle cezanın güncel tutarı için başvuru anındaki değeri kontrol edin. Ayrıca işyerleri ve inşaat kaynaklı çevresel gürültü için Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği kapsamında belediyeye veya il çevre müdürlüğüne şikayet yolu da vardır.
Sulh Hukuk Mahkemesi Süreci
KMK m.33, kat maliklerinden birinin kanundan veya yönetim planından doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, diğer kat maliklerinin veya yöneticinin sulh hukuk hakimine başvurabileceğini düzenler. Hakim, tarafları dinledikten sonra durumun gerektirdiği karara hükmeder; örneğin gürültüye neden olan faaliyetin belirli saatlerde yapılmamasına veya tamamen durdurulmasına karar verebilir.
Dava sürecinde tanık beyanları, ses kayıtları, yönetime yapılan yazılı başvurular ve kolluk tutanakları delil olarak kullanılır. Gerekirse mahkeme bilirkişi aracılığıyla ses ölçümü yaptırabilir. Uyuşmazlığın niteliğine göre dava öncesinde zorunlu arabuluculuğun gerekip gerekmediğini güncel mevzuattan kontrol edin; bir avukata danışmak süreyi ve masrafı öngörmenize yardımcı olur.
Aşırı Durum: KMK m.25 ile Mülkiyetin Devri
Çok istisnai hallerde, bir kat maliki diğerlerine karşı yükümlülüklerini o derece ihlal eder ki onlar için birlikte yaşama çekilmez hale gelir. KMK m.25 bu durumda diğer kat maliklerinin, o kişinin bağımsız bölüm mülkiyetinin kendilerine devredilmesini hakimden isteyebileceğini düzenler. Bu yol ağır ve nadir kullanılan bir yaptırımdır; sıradan gürültü şikayetlerinde gündeme gelmez.
Pratik Örnek
Bir sitede 8 numaralı dairede oturan kiracı, hafta sonları gece 01.00'e kadar yüksek sesle müzik dinlemektedir. Alt kattaki komşu Zeynep Hanım önce kiracıyla konuşur, ancak sonuç alamaz. Ardından yöneticiye yazılı şikayette bulunur ve üç hafta boyunca tarih-saat notları ile kısa ses kayıtları tutar.
Yönetici, kiracıya ve daire sahibine yazılı uyarı gönderir; sitenin yönetim planındaki 23.00 sonrası sessizlik kuralını hatırlatır. Bir sonraki cumartesi gürültü tekrar edince Zeynep Hanım 112'yi arar; gelen ekip tutanak tutar ve Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında idari para cezası uygular. Sorun buna rağmen sürerse Zeynep Hanım veya yönetici, elindeki kayıtlar ve tutanakla KMK m.33 uyarınca sulh hukuk mahkemesine başvurabilir.
Yöneticiler İçin İpuçları
- Şikayetleri tek tek kayıt altına alın; hangi daireden kaç şikayet geldiği, ileride mahkemede önemli olabilir.
- Sessizlik ve tadilat saatleri yönetim planında yoksa bunları kurul gündemine alın. Toplantı tutanağı için kat malikleri kurulu toplantı tutanağı şablonumuzu kullanabilirsiniz.
- Kuralları düzenli hatırlatın; tadilat öncesi komşulara bildirim yapılmasını teşvik edin. Toplu hatırlatmalar için duyuru yönetimi pratik bir yoldur.
- Tarafsız kalın; yöneticinin rolü arabulucu ve kural hatırlatıcısıdır, taraf tutmak çözümü zorlaştırır.
- Kişisel bilgileri ifşa etmeyin; şikayet eden sakinin kimliğini gereksiz yere paylaşmayın.
Yöneticinin genel görev ve yetkileri için yönetici atanması ve görevleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.18, m.25, m.33, m.35 — mevzuat.gov.tr
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.36 — mevzuat.gov.tr (idari para cezasının güncel tutarını kontrol edin)
Apartman Portal'da sakinler şikayetlerini uygulama üzerinden iletebilir, yönetici her talebin durumunu ve geçmişini tek ekrandan takip edebilir. Şikayet sürecini düzenli yönetmek isterseniz ücretsiz deneyebilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.