Kısa cevap: Kat Mülkiyeti Kanunu'nda (KMK) 'saat 22.00'den sonra gürültü yapılmaz' gibi belirli bir saat yazmaz. Kanun, kat maliklerine saatten bağımsız olarak birbirini rahatsız etmeme yükümlülüğü getirir (KMK m.18). Somut sessiz saatler genellikle binanın yönetim planında, kat malikleri kurulu kararlarında veya belediyelerin zabıta yönetmeliklerinde yer alır. Gündüz bile olsa başkalarının huzurunu bozan gürültü, Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında idari para cezasına konu olabilir.
'Akşam 10'dan sonra matkap kullanılmaz', 'pazar sabahı tadilat olmaz' gibi kurallar herkesin bildiği ama kaynağını kimsenin tam olarak bilmediği kurallardır. Bu yazıda bu saatlerin nereden geldiğini, hangisinin bağlayıcı olduğunu ve gürültü sorunu yaşayan bir sakin veya yöneticinin hangi sırayla ne yapabileceğini anlatıyoruz.
Kanunda Sessiz Saat Var mı?
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, apartman içi ilişkilerin temel kuralını m.18'de koyar ve herhangi bir saat aralığından söz etmez:
“Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.” (KMK m.18/1)
Bu hükmün iki önemli sonucu vardır. Birincisi, rahatsız etmeme yükümlülüğü günün her saati geçerlidir; öğlen saatlerinde aşırı yüksek sesle müzik dinlemek de KMK m.18'e aykırı olabilir. İkincisi, aynı fıkra yönetim planına uymayı da bir yükümlülük olarak sayar. Yani yönetim planında sessiz saatler yazıyorsa, bu saatlere uymak kanuni bir borç haline gelir. Aynı maddenin ikinci fıkrası bu yükümlülükleri kiracılar ve dairede devamlı oturan diğer kişiler için de geçerli kılar. Madde metninin tamamı için KMK madde 18 sayfamıza bakabilirsiniz.
Saatler Nereden Geliyor?
1. Yönetim planı
Yönetim planı, binanın iç tüzüğüdür. KMK m.28'e göre 'bütün kat maliklerini bağlıyan bir sözleşme hükmündedir.' Birçok hazır yönetim planı örneğinde gece ve öğle dinlenme saatleri, tadilat yapılabilecek saatler ve hafta sonu kuralları yer alır. Binanızın yönetim planı bu konuda bir saat belirliyorsa, ilk başvurulacak kaynak orasıdır. Yönetim planında hüküm yoksa kat malikleri kurulu, tadilat saatleri veya ortak alan kullanımına ilişkin bir karar alabilir; ancak yönetim planını değiştirmek için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir (KMK m.28/3).
2. Belediye zabıta yönetmelikleri
Belediyeler kendi zabıta yönetmeliklerinde gürültüye ilişkin yasaklar ve saat aralıkları belirleyebilir. Bu düzenlemeler belediyeden belediyeye farklılık gösterdiği için tek bir 'Türkiye geneli sessiz saat' söylemek doğru olmaz. Belediyenizin güncel zabıta yönetmeliğini belediyenin internet sitesinden veya zabıta müdürlüğünden kontrol edin.
3. Gürültü ve çevre mevzuatı
İnşaat makineleri, işyerleri ve eğlence yerleri gibi kaynaklar için çevre mevzuatında ayrıca gürültü sınırları ve çalışma saatleri bulunur. Bir dairedeki tadilat çoğu zaman bu kapsamdan çok, KMK m.18 ve yönetim planı kapsamında değerlendirilir.
Kabahatler Kanunu m.36: Saat Şartı Olmayan Ceza
Gürültü sadece komşuluk sorunu değildir; kamu düzenini ilgilendiren bir kabahat olarak da düzenlenmiştir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu şöyle der:
“Başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye, elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.” (Kabahatler Kanunu m.36/1)
“Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir.” (Kabahatler Kanunu m.36/3)
Burada da bir saat şartı yoktur; ölçü, başkalarının huzur ve sükununun bozulmasıdır. Kanun metnindeki tutar, Kabahatler Kanunu'nun yeniden değerleme hükmü nedeniyle her yıl güncellenir; uygulanan güncel tutarı kontrol edin. Gece saatlerinde dinmeyen yüksek sesli müzik veya parti gibi durumlarda 155 (polis) veya bölgeye göre 156 (jandarma) ya da belediye zabıtası aranabilir.
Gürültü Sorununda Adım Adım Ne Yapılır?
- Kaynağı ve saatleri not edin. Hangi daire, hangi gün, hangi saat, ne tür ses: tarihli bir liste, sonraki her adımda işinize yarar.
- Önce nazikçe konuşun. Komşunuz sesin size ne kadar ulaştığını bilmiyor olabilir. Sorunların önemli bir kısmı bu aşamada çözülür.
- Yöneticiye yazılı bildirin. Yönetici, KMK m.18 ve yönetim planı hükümlerini hatırlatan bir duyuru yayınlayabilir veya ilgili daireyle görüşebilir. Komşu şikayet dilekçesi şablonumuzu kullanabilirsiniz.
- Anlık ve ağır durumlarda kolluğu arayın. Gecenin geç saatinde dinmeyen gürültüde polis veya zabıta tutanak tutabilir; bu tutanak ileride delil olarak da kullanılabilir.
- Süregelen ihlallerde hukuki yol. KMK m.33 uyarınca sulh hukuk mahkemesinden hakimin müdahalesi istenebilir. KMK kaynaklı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6325 sayılı Kanun m.18/B). Bu süreç ayrıntılı olarak apartmanda gürültü şikayeti yazımızda anlatılıyor.
Yönetici İçin: Sessiz Saatleri Yazılı Hale Getirin
Belirsiz kurallar, en çok tartışma çıkaran kurallardır. Yönetim planınızda saat belirtilmemişse, kat malikleri kurulunda tadilat saatleri, hafta sonu ve tatil günleri kuralı ile ortak alan kullanım saatlerini içeren bir karar almak ve bunu karar defterine yazmak işinizi kolaylaştırır. Kararı tüm sakinlere duyurun; yeni taşınan kiracılar da bu kurallardan haberdar olsun. Tadilat yapacak dairelerin, işe başlamadan önce yönetime bildirim yapmasını istemek de iyi bir uygulamadır.
| Konu | Kaynak | Bağlayıcılık |
|---|---|---|
| Birbirini rahatsız etmeme | KMK m.18 | Her saat geçerli, kanuni yükümlülük |
| Gece/öğle sessiz saatleri | Yönetim planı veya kurul kararı | Yazılıysa tüm sakinleri bağlar |
| Belediyeye özgü saatler | Zabıta yönetmeliği | Belediyeye göre değişir |
| Huzuru bozan gürültü | Kabahatler Kanunu m.36 | İdari para cezası |
Kuralları tek seferde ve kayıtlı şekilde duyurmak için duyuru yönetimi özelliğinden yararlanabilirsiniz; sakinlerin okuyup okumadığı da görülebilir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
Kaynaklar
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.18, m.28, m.33 — mevzuat.gov.tr
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.36 — mevzuat.gov.tr
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B — mevzuat.gov.tr