Apartman PortalKısa cevap: Apartman sığınağı, Kat Mülkiyeti Kanunu'na (KMK) göre her halde ortak yer sayılan yerlerdendir; tek bir dairenin deposu, kiralık alanı veya özel odası yapılamaz. 7 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Sığınak Yönetmeliği değişikliğiyle, sığınağın barış zamanında başka amaçla kullanılabilmesi için kat malikleri kurulunun beşte dört kararı, Valiliğe (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) bildirim ve sığınak işlevini engelleyecek hiçbir geçici veya kalıcı imalat yapılmaması şartı aranır. Yani ortak kullanım için hafif, kolay boşaltılabilir bir düzen mümkün olabilir; bölmelerle dairelere paylaştırılmış kilitli depolar ise sığınak işlevini engellediği için kurala aykırı düşer.
Birçok eski binada sığınak yıllardır daire depolarına, bisiklet odasına veya kullanılmayan eşya yığınına dönüşmüş durumda. Yöneticiye düşen iş, bu alanı hem hukuka uygun hem de komşular arasında kavga çıkarmayacak şekilde düzenlemektir. Bu rehber, mevzuatın ne dediğini ve pratikte nasıl ilerleyeceğinizi anlatıyor.
Yasal Dayanak
Sığınak ortak yerdir
KMK m.4, sözleşmeyle aksi kararlaştırılamayacak ortak yerleri sayarken sığınakları da açıkça listeler:
“Aşağıda yazılı yerler ve şeyler bu Kanun gereğince her halde ortak yer sayılır. a) […] kalorifer daireleri, kuyu ve sarnıçlar, yapının genel su depoları, sığınaklar,” (KMK m.4)
“Her halde ortak yer” ifadesi, sığınağın tapuda bir daireye bağımsız bölüm veya eklenti olarak verilemeyeceğini gösterir. Ortak yerler üzerinde her kat maliki arsa payı oranında hak sahibidir (KMK m.16).
Barış zamanında başka amaçla kullanım
Sığınak Yönetmeliği'nde 07.11.2025 tarihli ve 33070 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle (değişiklik yönetmeliğinin 7. maddesi) barış zamanı kullanım şu şekilde düzenlendi:
“Sığınaklar barışta, 13 üncü maddeye aykırı olmamak koşuluyla, kat malikleri kurulunun beşte dört kararı ile ilgili idarece, Valiliğe (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) bildirimde bulunmak üzere, bina veya tesisin işletme veya kullanma bütünlüğünü bozmadan, sığınağın fonksiyon ve kullanımını engelleyici geçici/kalıcı herhangi bir imalat yapılmaksızın ortak alanlar kapsamında kalan başka amaçlarla kullanılabilir.” (Sığınak Yönetmeliği m.14/2, 07.11.2025 tarihli değişiklikle)
Bu cümleden çıkan dört şart şunlardır:
- Beşte dört karar: Kat malikleri kurulunun beşte dört oranında karar vermesi gerekir. Kendi binanız için gereken sayıyı karar yeter sayısı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
- Bildirim: Kullanım, ilgili idarece Valiliğe (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) bildirilir. Bildirimin pratikte nasıl yapılacağını belediyenizden veya İl AFAD Müdürlüğü'nden teyit edin.
- İmalat yasağı: Sığınağın işlevini engelleyen bölme, duvar, kalıcı raf sistemi gibi geçici veya kalıcı hiçbir imalat yapılamaz.
- Ortak alan niteliği korunur: Yeni kullanım da “ortak alanlar kapsamında” kalmalıdır; yani tek bir malike özgülenemez.
Atıf yapılan 13. madde ile yönetmeliğin değişiklik sonrası madde numaraları yeniden düzenlenmiş olabilir; güncel konsolide metni mevzuat.gov.tr'den kontrol etmenizi öneririz.
Depo Yapılabilir mi?
| Kullanım şekli | Değerlendirme |
|---|---|
| Dairelere bölmelerle ayrılmış kilitli depolar | Uygun değil: imalat gerektirir ve alanı belirli malikler arasında paylaştırır |
| Tek bir malikin eşya deposu | Uygun değil: ortak yerin bir malike özgülenmesidir |
| Kiraya vermek (dükkân, atölye deposu) | Uygun değil: ortak alan kapsamındaki başka amaç sayılması güçtür ve sığınak işlevini engeller |
| Ortak bisiklet/bebek arabası alanı (sabit imalat olmadan) | Beşte dört karar ve bildirimle değerlendirilebilir; alan hızla boşaltılabilir olmalı |
| Hiç kullanılmadan boş ve temiz tutmak | Her zaman uygun; en az tartışmalı seçenek |
Burada nihai değerlendirme ilgili idareye aittir; kurul kararından önce belediyenin imar birimine veya İl AFAD Müdürlüğü'ne danışmanız önerilir.
Yönetici İçin Adım Adım Düzenleme
1. Mevcut durumu tespit edin
Sığınaktaki eşyaların fotoğrafını çekin, kime ait olduklarını listeleyin. Yapılmış bölme, kilit veya kalıcı raf varsa ayrıca not edin.
2. Eşya sahiplerine yazılı süre verin
Malik ve kiracılara, eşyalarını makul bir sürede (ör. 30 gün) almalarını yazılı olarak duyurun. Sahipsiz kalan eşyaları tutanakla tespit edip kurulun belirleyeceği usulle değerlendirin; kimsenin eşyasını tutanaksız atmayın.
3. Kurul gündemine alın
Sığınağın barışta ortak bir amaçla kullanılması isteniyorsa gündeme açıkça yazın ve beşte dört oranını sağlayın. Kararda kullanım amacını, imalat yapılmayacağını, temizlik ve güvenlik sorumluluğunu ve tehlike anında alanın nasıl boşaltılacağını belirtin.
4. Bildirimi yapın ve kararı saklayın
Kararı karar defterine işleyin, bildirim belgesinin bir örneğini yönetim dosyasında saklayın.
5. Kaçak bölme ve tadilatları kaldırın
Önceden yapılmış bölmeler ortak yerde yapılmış tesis niteliğindedir; KMK m.19/2'ye göre bir malik beşte dört yazılı rıza olmadan ortak yerde inşaat ve tesis yaptıramaz. Kaldırılması için önce yazılı talep, sonuç alınamazsa kurul kararı ve sulh hukuk mahkemesi yolu izlenir. Madde açıklaması için KMK madde 19 sayfamıza bakabilirsiniz.
Komşu Sığınağı Kendi Deposu Gibi Kullanıyorsa
Bu, ortak yerin işgalidir. KMK m.18 uyarınca kat malikleri ve kiracılar ortak yerleri kullanırken birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planına uymakla yükümlüdür. Adım adım çözüm için komşu ortak alanı işgal ediyor yazımızı okuyabilirsiniz. Sığınakta biriken yanıcı eşyalar ayrıca yangın riski oluşturur; binanızın yangın yükümlülükleri için apartman yangın yönetmeliği yükümlülükleri rehberine göz atın.
Sık Yapılan Hatalar
- Sığınağı bir daireye satmak veya tapuya bağlatmaya çalışmak: Kanunen her halde ortak yerdir.
- Kurul kararı olmadan “herkes bir köşe alsın” uygulaması: Hem beşte dört şartını hem imalat yasağını ihlal eder.
- Sahipsiz eşyaları tutanaksız atmak: Sonradan tazminat talebine yol açabilir.
- Sığınağı kiraya verip geliri işletmeye yazmak: Hem yönetmeliğe aykırı olabilir hem de vergi sorunu doğurur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
Kaynaklar
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (m.4, 16, 18, 19) – mevzuat.gov.tr
- Sığınak Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 07.11.2025, sayı 33070 – resmigazete.gov.tr; güncel konsolide metin için mevzuat.gov.tr