Apartman PortalKısa cevap: Aidat ödeyen kat maliki makbuz isteme hakkına sahiptir; Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.103, borcunu ödeyen borçlunun makbuz isteyebileceğini açıkça düzenler, bu yüzden talep edildiğinde yönetici makbuz vermelidir. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) m.36 de yöneticiye giderleri deftere yazma ve belgeleri saklama yükümü getirir. Banka veya kartla yapılan ödemede dekont güçlü bir ispat belgesidir; nakit ödemede ise yazılı ya da dijital makbuz almak sizi korur.
Apartmanlarda aidatın büyük kısmı artık havaleyle ödeniyor, ama elden nakit verme alışkanlığı da sürüyor. Sorun genellikle yıllar sonra çıkar: daire satılırken veya yönetici değişirken “Siz şu ayı ödemediniz” denir ve elde hiçbir belge yoktur. Bu yazıda makbuzun hukuki dayanağını, hangi belgenin ne kadar işe yaradığını ve yöneticinin pratikte nasıl bir düzen kurması gerektiğini anlatıyoruz.
Makbuz İsteme Hakkı: TBK m.103
KMK, aidat makbuzu için ayrı bir madde içermez; ödeme ilişkisinde genel hüküm olan Türk Borçlar Kanunu uygulanır:
“Borcu ödeyen borçlu, bir makbuz ve borcun tamamı ödenmişse, buna ilişkin borç senedinin geri verilmesini veya iptalini isteyebilir.” (TBK m.103/1)
Burada borçlu kat maliki, tahsilatı yapan ise kat malikleri adına hareket eden yöneticidir. Kanun “isteyebilir” der: makbuz kendiliğinden verilmezse kat maliki talep etmelidir; talep edildiğinde ise yönetici kaçınmamalıdır. Yöneticinin kat maliklerine karşı vekil gibi sorumlu olduğunu düzenleyen KMK m.38 ile birlikte düşünüldüğünde, tahsil edilen her paranın belgelenmesi yöneticinin de çıkarınadır.
Dikkat: Çekincesiz makbuzun sonucu
TBK m.104, yönetici açısından az bilinen bir tuzak içerir:
“Faiz veya kira bedeli gibi dönemsel edimlerden biri için, alacaklı tarafından çekince belirtilmeksizin makbuz verilmişse, önceki dönemlere ait edimler de ifa edilmiş sayılır.” (TBK m.104/1)
Aidat da aylık ödenen dönemsel bir borçtur. Bu hükmün aidata nasıl uygulanacağı somut olaya göre değerlendirilir; ancak tedbir basittir: geçmiş borcu bulunan bir daireden yalnızca son ayı tahsil ediyorsanız makbuza “Önceki dönem borçları saklıdır” notunu düşün ve makbuzda hangi ayın ödendiğini açıkça yazın.
Yöneticinin Belge Yükümü: KMK m.36
KMK m.36 makbuzdan değil, defter ve belgelerden söz eder:
“Yönetici, kat malikleri kurulunun kararlarını protokolleri, yapılan ihtar ve tebligatın özetini ve tarihlerini ve bütün giderleri, 32 nci maddede sözü geçen deftere tarih sırasiyle yazmaya ve bu defteri ve giderlerin belgeleriyle diğer bütün belgeleri bir dosyada saklamaya mecburdur.” (KMK m.36/1)
Söz konusu defter, KMK m.32'de geçen, her sayfası noter mührüyle tasdikli karar defteridir. m.36'nın ikinci fıkrası bu defterin her takvim yılının bitmesinden başlayarak bir ay içinde yönetici tarafından notere kapattırılmasını da zorunlu tutar; ayrıntılar için karar defteri noter tasdiki yazımıza bakabilirsiniz. Tahsilatlar ise uygulamada genellikle ayrı bir işletme defteri veya kasa kaydında izlenir. Hepsinin ortak noktası, her kuruşun bir belgeye dayanmasıdır.
Hangi Belge Ne Kadar İşe Yarar?
| Ödeme şekli | Belge | İspat gücü |
|---|---|---|
| Havale/EFT | Banka dekontu (açıklamada daire no ve ay) | Güçlü; ödemenin tarihi, tutarı ve alıcısı bankaca kayıtlıdır. |
| Kartla online ödeme | Ödeme sağlayıcısının işlem kaydı + sistemdeki makbuz | Güçlü; işlem numarası ve tarih kayıtlıdır. |
| Elden nakit | Yöneticinin imzalı makbuzu veya tarihli dijital makbuz | Makbuz varsa yeterli; yoksa ispat zorlaşır. |
| Elden nakit, makbuzsuz | Yalnızca tanık veya mesajlaşma | Zayıf; uyuşmazlıkta sorun çıkarır. |
Dijital makbuz, yani ödeme kaydedildiğinde otomatik oluşan, tarih, tutar, daire ve dönem bilgisini içeren belge, kâğıt makbuzdan daha az değerli değildir; önemli olan kimin, ne zaman, hangi dönem için, ne kadar ödediğinin açık ve sonradan değiştirilemez biçimde kayıtlı olmasıdır.
Adım Adım: Yönetici İçin Makbuz Düzeni
- Tahsilat kanalını sadeleştirin. Aidatı mümkünse yönetici sıfatlı banka hesabına veya kartla online ödemeye yönlendirin; nakit istisna olsun.
- Açıklama formatını belirleyin. Havalede “Daire 5 – Ekim 2026” gibi standart açıklama isteyin.
- Her nakit için makbuz kesin. Numaralı bir makbuz koçanı veya dijital makbuz kullanın; tarih, daire, dönem, tutar ve imzayı eksiksiz yazın.
- Kayda aynı gün işleyin. Tahsilatı aidat takip tablosuna ya da kullandığınız sisteme hemen girin.
- Geçmiş borçları makbuzda saklı tutun. Kısmi tahsilatta hangi ayın kapandığını ve önceki borçların saklı olduğunu yazın.
- Yıl sonunda dosyalayın. Makbuz kopyaları ve dekontları gider belgeleriyle birlikte saklayın; devirde yeni yöneticiye teslim edin.
Kat Maliki Olarak Ne Yapmalısınız?
- Mümkünse bankadan ödeyin ve dekontu saklayın.
- Nakit ödüyorsanız makbuzu aynı anda isteyin; “sonra veririm” cevabını kabul etmeyin.
- Daire satışında alıcı genellikle borcun olmadığına dair belge ister; düzenli makbuz bu yazıyı almayı kolaylaştırır (bkz. borcu yoktur yazısı).
- Makbuz verilmiyorsa talebinizi yazılı yapın ve konuyu kat malikleri kuruluna taşıyın.
Her tahsilatta otomatik dijital makbuz üreten ve sakinin kendi ödeme geçmişini görebildiği bir sistem, bu tartışmaları büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
Kaynaklar
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.32, m.36, m.38 — mevzuat.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.103, m.104 — mevzuat.gov.tr