Apartman PortalKısa cevap: Apartman yöneticisi de herkes gibi Türk Ceza Kanunu'nun korumasındadır. Sövme veya onur kırıcı bir isnat hakaret suçunu (TCK m.125), canına veya vücuduna zarar verileceğinden söz etmek tehdit suçunu (TCK m.106) oluşturabilir. Hakarette şikâyet hakkı, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde ve her hâlde fiilden itibaren iki yıl içinde kullanılmalıdır (TCK m.73/2). Yönetici ayrıca kişilik hakkı saldırısı nedeniyle manevi tazminat isteyebilir (TBK m.58). Ancak yöneticilik, ceza hukukunda “kamu görevlisi” sayılmaz; bu yüzden kamu görevlisine hakarete ilişkin ağırlaştırıcı hâl kural olarak uygulanmaz.
Aidat tartışmaları, gürültü şikâyetleri veya bir kurul kararı bazen merdiven boşluğunda bağırışa, WhatsApp grubunda küfre ya da kapıya bırakılan bir nota dönüşür. Gönüllü yöneticilerin büyük kısmı “komşuyla mahkemelik olmayayım” diye bu durumları sineye çeker. Bu yazı, sineye çekmek ile hukuki yola gitmek arasındaki seçenekleri ve doğru sırayı anlatıyor.
Yasal Dayanak
Hakaret: TCK m.125
“Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.” (TCK m.125/1)
“Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.” (TCK m.125/2)
Bu iki fıkra apartman hayatı için önemlidir. Yöneticiye doğrudan gönderilen küfürlü mesaj veya sesli not m.125/2 kapsamına girer. Yönetici yokken başkalarına söylenen hakaret ise ancak en az üç kişiyle “ihtilat” edilerek, yani en az üç kişiye ulaşacak şekilde yapılırsa cezalandırılabilir. Kalabalık bir apartman WhatsApp grubunda yazılan hakaret bu şartı çoğu zaman karşılar; hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda biri oranında artırılır (TCK m.125/4). Grubun alenilik sayılıp sayılmayacağı somut olaya göre değerlendirilir.
Tehdit: TCK m.106
“Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” (TCK m.106/1)
Aynı fıkranın devamına göre malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratmak veya “sair bir kötülük” etmekle tehdit, mağdurun şikâyeti üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasıyla cezalandırılır. Örneğin “arabanı yakarım” sözü bu kapsamda değerlendirilebilir. Tehdit silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte yapılırsa ceza iki yıldan yedi yıla çıkar (TCK m.106/2). Hayata veya vücuda yönelik tehdit şikâyete bağlı değildir; savcılık şikâyet geri alınsa bile soruşturmaya devam edebilir.
Israrlı rahatsız etme
Yöneticiyi sürekli telefonla aramak, kapısına dayanmak veya takip etmek, koşulları varsa kişilerin huzur ve sükûnunu bozma (TCK m.123) ya da ısrarlı takip (TCK m.123/A) suçlarını gündeme getirebilir.
Ne Hakaret Sayılmaz?
Her sert eleştiri suç değildir. Kat maliklerinin yöneticiyi denetleme ve eleştirme hakkı vardır; kurul yöneticinin tutumunu sürekli denetler (KMK m.41). “Hesapları zamanında vermediniz”, “bu harcama gereksizdi” veya “yönetimi beceremiyorsunuz” gibi ifadeler, saygısız olsa da çoğu zaman eleştiri sınırında kalır. Kişisel sövgü, aşağılama ve dayanaksız suç isnadı ise bu sınırı aşar. Yönetici olarak eleştiriyi hakaretten ayırmak, hem gereksiz şikâyetten hem de “eleştiriyi susturuyor” algısından korur.
Adım Adım: Hakaret veya Tehditle Karşılaşan Yönetici
- Karşılık vermeyin. Aynı dille cevap vermek sizi de şikâyet edilebilir konuma sokar ve kurul önünde haklılığınızı zayıflatır.
- Delili hemen saklayın. Mesajların ekran görüntüsünü tarih, saat ve gönderen numarası görünecek şekilde alın; sesli mesajları silmeyin. Yüz yüze olaylarda orada bulunan komşuların adlarını not edin. Ortak alan kamerası varsa kaydın silinmeden saklanmasını isteyin (kayıtların kullanımı için apartman güvenlik kamerası ve KVKK yazısına bakın).
- Tehlike varsa 155'i arayın. Hayatınıza veya vücut bütünlüğünüze yönelik somut bir tehdit varsa beklemeyin; kolluğa başvurun.
- Şikâyet süresini kaçırmayın. Hakaret ve şikâyete bağlı tehditte süre, fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı aydır; hakarette bu süre her hâlde fiilden itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2). Şikâyet karakola veya Cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir.
- Uzlaştırma ve benzeri süreçlere hazır olun. Bu tür suçlarda soruşturma aşamasında uzlaştırma veya ön ödeme gibi usuller uygulanabilir; hangi usulün uygulanacağı güncel mevzuata ve olayın niteliğine bağlıdır. Komşuluk ilişkisini sürdürmek istiyorsanız uzlaştırma iyi bir fırsat olabilir.
- Manevi tazminatı değerlendirin. Ceza şikâyetinden bağımsız olarak, kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi hukuk mahkemesinde manevi tazminat isteyebilir (TBK m.58).
Kat Malikleri Kurulunun Rolü
Hakaret ve tehdit yöneticinin şahsına yöneliktir; şikâyet hakkı da yöneticinin kendisine aittir. Kurul yönetici adına şikâyette bulunamaz. Ancak kurul şunları yapabilir:
- Yöneticiyle iletişim kurallarını (yalnızca yazılı başvuru, mesai saatleri, grup kuralları) karar altına almak; karar bütün kat maliklerini bağlar (KMK m.32/2),
- Kişisel tartışmaların WhatsApp grubunda yapılmasını engellemek için grup kuralları belirlemek (bkz. apartman WhatsApp grubu sorunları),
- Tartışmanın kaynağı olan konuyu (aidat, gürültü, otopark) gündeme alıp karara bağlamak; anlaşmazlıkları kurulun çözeceği KMK m.32/3'te açıkça yazılıdır.
Saldırı süreklilik kazanırsa bazı yöneticiler görevi bırakmayı tercih eder. Bu kararı vermeden önce yönetici istifa ederse ne olur yazısında anlatılan devir yükümlülüklerini gözden geçirin.
Gerilimi Azaltmak İçin Pratik Öneriler
- Kararları ve harcamaları düzenli paylaşın; şeffaflık, “parayı kim yedi” türünden suçlamaların zeminini ortadan kaldırır.
- Kişisel numaranız yerine yazılı ve kayıtlı bir başvuru kanalı kullanın.
- Borç hatırlatmalarını herkese aynı şablonla, kişiselleştirmeden yapın.
- Gergin görüşmeleri tanıklı veya yazılı yürütün.
Apartman Portal'da duyurular, talepler ve aidat hatırlatmaları kayıtlı bir kanaldan gider; yöneticinin kişisel telefon numarası paylaşılmak zorunda kalmaz ve kim neyi ne zaman yazdı sorusu tartışma konusu olmaz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.