Kısa cevap: Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği belgedir. TBK m.352/1'e göre geçerli olması için kiralananın teslim edilmesinden sonra verilmesi, yazılı olması ve belli bir boşaltma tarihi içermesi gerekir. Kiracı bu tarihte boşaltmazsa ev sahibi, tarihten itibaren bir ay içinde icraya başvurarak veya dava açarak sözleşmeyi sona erdirebilir. Kira sözleşmesiyle aynı gün, anahtar teslim edilmeden imzalatılan taahhütnameler mahkemelerce genellikle baskı altında alınmış sayılarak geçersiz kabul edilir.
Aşağıda kanun metnini, geçerlilik şartlarını, ev sahibinin izleyeceği yolu ve bir örnek taahhütname metnini bulacaksınız.
Kanun Ne Diyor? TBK m.352/1
“Kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiraya verene karşı, kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği hâlde boşaltmamışsa kiraya veren, kira sözleşmesini bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle sona erdirebilir.” (TBK m.352/1)
Maddenin önemi şuradadır: Konut ve çatılı işyeri kiralarında ev sahibi, belirli süreli sözleşmenin sonunda kiracıyı sırf süre bitti diye çıkaramaz; sözleşme kendiliğinden birer yıl uzar (TBK m.347). Tahliye taahhüdü, kanunun saydığı sınırlı tahliye sebeplerinden biridir ve kiracının kendi iradesine dayanır. Bu nedenle kanun, iradenin serbestçe oluştuğundan emin olmak için sıkı şartlar arar. Dava yoluyla tahliye hükümleri kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354).
Geçerlilik Şartları
1. Kiralananın tesliminden sonra verilmiş olmalı
Kanun “teslim edilmesinden sonra” der. Amaç, daireyi kiralamak isteyen kişinin “taahhüdü imzalamazsan ev yok” baskısıyla karşılaşmasını önlemektir. Sözleşmeyle aynı anda alınan taahhütnamede, bunun teslimden sonra serbest iradeyle verildiğini ispat yükü uygulamada ev sahibine düşer ve bu ispat çoğu zaman zordur. Güvenli yol, kiracı daireye yerleştikten bir süre sonra, tarihli olarak imzalanan taahhüttür.
2. Yazılı olmalı
Sözlü taahhüt geçersizdir. Belge kiracı tarafından imzalanmalıdır. Noterde düzenleme zorunlu değildir, ancak imza ve tarih itirazlarını azaltır.
3. Belli bir boşaltma tarihi içermeli
“Ev sahibi istediğinde boşaltırım” gibi tarihsiz ifadeler belli bir tarih içermediği için taahhüt niteliği taşımaz. Gün, ay ve yıl açıkça yazılmalıdır.
4. Taahhüt kiracıdan gelmeli
Taahhüdü kiracının kendisi ya da özel yetkili vekili vermelidir. Aile konutu olarak kullanılan yerlerde eşin durumuna da dikkat etmek gerekir (TBK m.349).
Adım Adım: Kiracı Taahhüt Tarihinde Çıkmazsa
- Tarihi takip edin: Taahhütteki boşaltma tarihini not alın; bir aylık süre bu tarihten başlar.
- Bir ay içinde harekete geçin: İcra ve İflas Kanunu'ndaki ilamsız tahliye yolu ile icra dairesine başvurabilir ya da sulh hukuk mahkemesinde dava açabilirsiniz. Ev sahibi bu süre içinde dava açacağını kiracıya yazılı bildirirse süre bir kira yılı uzar (TBK m.353).
- Yolu doğru seçin: Taahhüde dayalı icra yoluyla tahliye zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır; dava yolunu seçerseniz kira uyuşmazlıklarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B).
- Süreyi kaçırırsanız: Bir aylık süre geçerse o taahhüde dayanarak tahliye isteme imkânı kaybedilir ve sözleşme uzamış sayılır.
Örnek Tahliye Taahhütnamesi
Aşağıdaki metin yalnızca örnektir; kendi durumunuza göre uyarlayın ve imzalamadan önce bir hukukçuya danışın.
“TAHLİYE TAAHHÜTNAMESİ. Kiraya veren: ... (ad soyad, T.C. kimlik no, adres). Kiracı: ... (ad soyad, T.C. kimlik no). Kiralanan: ... İl, ... İlçe, ... Mahallesi, ... Sokak, No: ..., Daire: ... Kira sözleşmesi tarihi: ... Kiralananın bana teslim edildiği tarih: ... Yukarıda bilgileri yazılı taşınmazı ... tarihinde boş olarak kiraya verene teslim edeceğimi, aksi hâlde hakkımda tahliye işlemi yapılabileceğini kabul ve taahhüt ederim. Taahhüt tarihi: ... Kiracı ad soyad, imza.”
Belgeye taahhüt tarihinin teslim tarihinden sonra olduğu açıkça görülecek şekilde yazılması, ileride çıkabilecek tartışmaları azaltır. Boş bırakılan tarih alanlarının sonradan doldurulduğu iddiası da sık görülen bir uyuşmazlık nedenidir; belgeyi eksiksiz doldurulmuş hâlde imzalatın.
Kiracı Açısından Dikkat Edilecekler
- Sözleşmeyle birlikte boş tarihli taahhüt imzalatılmak isteniyorsa bunun ileride geçerliliğinin tartışılabileceğini bilin.
- İmzaladığınız taahhüdün bir örneğini saklayın.
- Taşınırken anahtar tesliminin tarihli bir tutanakla yapılmasını isteyin; aidat borcunuzu da kapatıp yönetimden yazı alın.
Taşınma sürecinde yönetimle ilgili adımları kiracı taşınırken yönetime bildirim yazımızda, depozito ve aidat borcu ilişkisini depozito iadesi ve aidat borcu yazımızda anlattık. Taahhüt dışındaki tahliye sebepleri için ev sahibi kiracıyı hangi sebeplerle çıkarabilir yazımıza bakabilirsiniz.
Yöneticiye Not
Tahliye kiracı ile ev sahibi arasındaki bir konudur; yönetici taraf değildir ve kiracıyı çıkarma yetkisi yoktur. Ancak taşınma döneminde dairenin aidat borcu sürer: KMK m.22 uyarınca kiracı ile malik yönetime karşı birlikte sorumludur. Taşınma tarihinde borç dökümünü güncellemek ve borcu yoktur yazısını doğru tarihle düzenlemek sonraki tartışmaları önler.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.347, m.349, m.352, m.353, m.354 — mevzuat.gov.tr
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B — mevzuat.gov.tr
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.22 — mevzuat.gov.tr