Apartman PortalKısa cevap: Ortak otopark, kat maliklerinin ortak yeridir; bu yüzden bir kat maliki oraya kendi başına şarj ünitesi (wallbox) ve kablo hattı kurduramaz. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) m.19/2'ye göre bir malikin ortak yerde tesis yaptırabilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası gerekir. Şarj altyapısı herkesin yararlanacağı ortak bir yenilik olarak kurulacaksa KMK m.42 devreye girer: bu karar kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla alınır ve masrafı, yenilikten faydalananlar faydalanma oranında öder. Her iki yolda da bir elektrik mühendisinden binanın kapasitesine dair yazılı görüş almak ve elektriği kullanıcıya ayrı sayaçla yansıtmak, sonraki tartışmaları önler.
Elektrikli araç sayısı arttıkça yöneticilere gelen “otoparka şarj aleti takabilir miyim?” sorusu da artıyor. Bu yazıda hangi durumda hangi kararın gerektiğini, teknik ön koşulları ve masrafın nasıl paylaşılacağını adım adım anlatıyoruz.
Yasal Dayanak: Hangi Madde Uygulanır?
Tek bir malik kendi aracı için kuracaksa: KMK m.19
“Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz.” (KMK m.19/2)
Otopark duvarına sabitlenen şarj ünitesi, ana panodan çekilen hat ve sigorta grubu, ortak yerde yapılan bir tesistir. Bu nedenle tek bir malikin kendi kullanımına yönelik kurulumda beşte dört yazılı rıza aranır. Rızanın kurul kararıyla değil de tek tek imza toplanarak alınması da mümkündür; önemli olan yazılı olması ve beşte dört oranının bütün kat malikleri üzerinden hesaplanmasıdır. Ayrıntılı açıklama için KMK madde 19 sayfamıza bakabilirsiniz.
Bina ortak şarj altyapısı kuracaksa: KMK m.42
“Kat malikleri,anagayrimenkulün ortak yerlerinde kendi başlarında bir değişiklik yapamazlar; ortak yerlerin düzgün veya bunları kullanmanın daha rahat ve kolay bir hale konulmasına veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasına yarıyacak bütün yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır.” (KMK m.42/1)
“Bu işlerin giderleri, yeniliklerden faydalananlar tarafından, faydalanma oranına göre, ödenir.” (KMK m.42/3)
Otoparkta ortak bir şarj noktası kurmak veya ileride her park yerine ünite takılabilecek şekilde ana hat çekmek, ortak yerden elde edilen faydayı artıran bir yenilik olarak değerlendirilebilir. Kanun bu işin hangi maddeye girdiğini ayrıca saymadığından, kararı alırken m.19/2'deki daha yüksek oranı (beşte dört) da sağlamaya çalışmak en güvenli yoldur. Kendi binanız için gereken oy sayısını karar yeter sayısı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz. Madde metninin açıklaması KMK madde 42 sayfamızda.
Diğer Mevzuat: Otopark ve Şarj Hizmeti Yönetmelikleri
- Otopark Yönetmeliği: Yapılan değişikliklerle, zorunlu otopark sayısı belirli bir eşiği aşan yeni yapılarda otopark yerlerinin bir kısmının şarj ünitesine uygun düzenlenmesi şartı getirildi (yayımlanan değişikliklere göre 20 ve üzeri zorunlu otoparkı olan yeni yapılarda en az %5). Bu kural mevcut binalara geriye dönük bir kurma zorunluluğu getirmez. Oranları ve kapsamı güncel yönetmelik metninden kontrol edin.
- EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği: Ücret karşılığı şarj hizmeti sunmayı lisansa bağlar. Konut veya site sakinlerinin kendi kullanımı için kurulan ünitelerin belirli şartlarla bu kapsam dışında kaldığı belirtilmektedir; ancak başkalarına ücretli şarj satışı planlıyorsanız güncel yönetmeliği ve EPDK düzenlemelerini mutlaka kontrol edin.
Adım Adım Kurulum Süreci
1. Teknik ön inceleme yaptırın
Yetkili bir elektrik mühendisinden binanın mevcut sözleşme gücü, ana pano kapasitesi, kablo güzergâhı ve yangın güvenliği açısından yazılı rapor isteyin. Birden fazla aracın aynı anda şarjı binanın gücünü aşabilir; bu durumda yük yönetimli (akıllı) sistem veya dağıtım şirketinden güç artırımı gerekebilir.
2. Modeli seçin
| Model | Nasıl çalışır? | Gerekli karar | Masraf kimde? |
|---|---|---|---|
| Kişisel ünite, kendi dairesinin sayacından | Hat, malikin daire sayacından otoparktaki yerine çekilir | m.19/2: beşte dört yazılı rıza | Tamamen kuran malik |
| Kişisel ünite, ortak panodan ara sayaçla | Ortak hattan beslenir, tüketim ara sayaçla ölçülüp malike yansıtılır | Beşte dört yazılı rıza + sayaç okuma usulü kararı | Kurulum malikte, elektrik ölçülen tüketime göre |
| Bina ortak şarj altyapısı | Ana hat ve ortak ünite(ler); kullanım kartla veya uygulamayla | m.42: sayı ve arsa payı çoğunluğu (beşte dört önerilir) | Faydalananlar, faydalanma oranında |
3. Kurul gündemine alın ve yazılı karar oluşturun
Kararda şunlar açıkça yazmalı: ünitenin yeri ve gücü, kablo güzergâhı, elektriğin nasıl ölçüleceği ve kime yansıtılacağı, bakım ve arıza sorumluluğu, sigorta, daire satılırsa ünitenin akıbeti ve sökülmesi gerekirse masrafın kimde olduğu.
4. Yetkili firmaya kurdurun ve belgeleri saklayın
Kurulum yetkili elektrik firması tarafından yapılmalı; test raporu, ürün garanti belgesi ve proje (varsa) yönetimde saklanmalıdır. Yönetim, ortak sigorta poliçesine bu tesisin bildirilip bildirilmeyeceğini sigortacıyla görüşmelidir.
Maliyet Nasıl Paylaşılır?
Ortak yerin genel bakım ve işletme giderleri KMK m.20/1-b uyarınca kural olarak arsa payı oranında paylaşılır. Şarj ünitesinde ise iki ayrı kalem vardır:
- Kurulum ve yenilik gideri: m.42/3 gereği yenilikten faydalananlar faydalanma oranına göre öder. Elektrikli aracı olmayan malikten kurulum payı istenmesi tartışmalıdır.
- Elektrik tüketimi: Ölçülmeden ortak elektriğe yazılırsa diğer malikler başkasının aracının enerjisini öder. Bu yüzden ara sayaç veya kullanıcıya kimlikli şarj sistemi şarttır. Ortak elektrik giderinin paylaşım mantığını ortak elektrik ve jeneratör gideri paylaşımı yazımızda anlattık.
Kurulum maliyeti ünitenin gücüne, kablo mesafesine, pano değişikliğine ve güç artırımı gerekip gerekmediğine göre büyük farklılık gösterir. Sabit bir rakam vermek yanıltıcı olur; en az üç yazılı teklif alıp kurula sunmanızı öneririz.
Sık Yapılan Hatalar
- Uzatma kablosuyla prizden şarj: Otopark prizleri araç şarjına göre tasarlanmamıştır; yangın riski taşır ve elektriği ortak gidere yazılır.
- Sözlü izinle kurulum: m.19/2 yazılı rıza arar; sözlü onay, sonradan sökme talebine karşı sizi korumaz.
- Kapasite hesabı yapmamak: İkinci, üçüncü ünite eklendiğinde ana sigorta atabilir.
- Park yeri belirsizken kurmak: Ünite takılan yer kuraya konursa sorun çıkar. Önce park yeri düzenini netleştirin; bkz. apartman otopark anlaşmazlığı.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
Kaynaklar
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (m.19, 20, 42) – mevzuat.gov.tr
- Otopark Yönetmeliği ve değişiklikleri (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) – güncel hali için mevzuat.gov.tr
- Şarj Hizmeti Yönetmeliği (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) – güncel hali için mevzuat.gov.tr