Kısa cevap: Garaj veya otopark girişini kapatan araç kamuya açık yoldaysa konu trafik kurallarına girer: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.61, taşıt yolu üzerinde geçiş yolları önüne ve kurallara uygun park etmiş araçların çıkmasına engel olacak yerlere park etmeyi yasaklar ve bu araçların trafik zabıtasınca kaldırılabileceğini söyler. Yapmanız gereken, aracın fotoğrafını çekip 155 Polis İmdat'ı (bölgenize göre jandarma için 156) aramaktır. Yöneticinin veya sakinlerin aracı kendi başına çektirmesi, lastiğini indirmesi ya da camına zarar vermesi ise sizi haklıyken haksız duruma düşürür. Araç sitenin kapalı, kamuya açık olmayan otoparkındaysa konu çoğunlukla Kat Mülkiyeti Kanunu ve yönetim planı üzerinden çözülür.
Bu yazıda iki farklı durumu ayırıyoruz: binanın önündeki sokak ve binanın kendi otoparkı. Hangisinde olduğunuz, kimi arayacağınızı ve yöneticinin ne yapabileceğini belirler.
Yasal Dayanak: KTK m.61
Karayolları Trafik Kanunu, park etmenin yasak olduğu yerleri m.61'de sayar. Apartman girişleri için en önemli bentler şunlardır:
“Taşıt yolu üzerinde; […] c) Geçiş yolları önünde veya üzerinde, […] g) Kurallara uygun şekilde park etmiş araçların çıkmasına engel olacak yerlerde, […] Park etmek yasaktır.” (KTK m.61/1)
Aynı maddenin devamında yaptırım da yazılıdır:
“Yasaklara aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir.” (KTK m.61)
Kısaca: binanızın garaj rampasına giden geçiş yolunun önü, kamuya açık taşıt yolunun bir parçasıysa, oraya park etmek yasaktır ve aracı kaldırma (çekici çağırma) yetkisi polise ve trafik zabıtasına aittir; apartman yönetimine değil. Maddede para cezası da öngörülür; tutarlar kanundaki eski para birimiyle yazılıdır ve her yıl yeniden değerleme ile güncellenir, bu yüzden güncel ceza tutarını Emniyet Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı listeden kontrol edin.
Durum 1: Araç Sokakta, Garaj Girişinin Önünde
1. Önce sürücüye ulaşmayı deneyin
Ön camda telefon numarası olabilir; komşulardan biri aracı tanıyor olabilir. Çoğu vakada beş dakikalık bir telefon, bir saatlik bekleyişten iyidir. Kapı önünde tartışmaya girmeyin.
2. Kanıtı kaydedin
Plakanın, aracın konumunun ve kapatılan girişin aynı karede göründüğü tarihli fotoğraflar çekin. Binada güvenlik kamerası varsa kaydı saklayın; ancak görüntüyü sosyal medyada veya WhatsApp grubunda paylaşmayın. Kamera kayıtlarının hangi şartlarda kullanılabileceğini apartman güvenlik kamerası ve KVKK yazımızda anlattık.
3. 155'i arayın
Polis İmdat'a adresi, plakayı ve “garaj girişi kapatılmış, aracımızı çıkaramıyoruz” bilgisini verin. Ekip gelip durumu tespit eder; gerekirse sürücüye ulaşmaya çalışır, ulaşılamazsa çekici çağırır. Belediyenizin zabıta hattı da bazı şehirlerde park ihlallerinde yardımcı olur. Acil bir sağlık durumu varsa bunu mutlaka belirtin.
4. Tekrarlıyorsa kalıcı önlem isteyin
Aynı girişin sürekli kapatılması durumunda belediyeye dilekçe vererek giriş önüne “park yapılmaz” işareti veya yol çizgisi talep edebilirsiniz. Yönetici bu talebi bina adına yapabilir; dilekçede fotoğraflı tarih listesi yer alırsa süreç hızlanır.
Durum 2: Araç Apartmanın veya Sitenin Kendi Otoparkında
Kapalı, giriş kontrollü bir site otoparkı kamuya açık bir yol sayılmayabilir; bu durumda polis her zaman müdahale etmeyebilir. Burada devreye Kat Mülkiyeti Kanunu girer:
“Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler.” (KMK m.18/1)
Bu yükümlülük m.18/2 uyarınca kiracılar ve daireyi sürekli kullanan diğer kişiler için de geçerlidir. Yöneticinin yapabilecekleri:
- İhlal yapan sakini yazılı olarak uyarmak ve uyarıyı tarihli olarak saklamak
- Konuyu kat malikleri kurulu gündemine almak ve otopark kullanım kuralı kararı oluşturmak
- Misafir araçları için ayrı alan ve süre belirlemek
- Sonuç alınamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava yoluna gitmek için kurul kararı almak
Kurala uymayan komşuyla nasıl ilerleneceğini kurul kararına uymayan komşu yazımızda adım adım anlattık; madde metninin açıklaması için KMK madde 18 sayfamıza bakabilirsiniz.
Yapılmaması Gerekenler
| Davranış | Neden riskli? |
|---|---|
| Aracı özel çekiciyle kendi başınıza çektirmek | Araçta oluşan zarardan ve masraftan siz sorumlu tutulabilirsiniz |
| Lastik indirmek, cama not yapıştırmak, aracı çizmek | Mala zarar verme suçu ve tazminat sorumluluğu doğabilir |
| Aracın önünü kendi aracınızla kapatmak | Siz de aynı kuralı ihlal edersiniz ve tartışma büyür |
| Plaka ve sürücü fotoğrafını grupta teşhir etmek | Kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşımı sayılabilir |
| Otopark girişine kalıcı engel, zincir veya duba koymak (kamuya açık yolda) | Yol kamuya aitse belediye izni olmadan engel koymak yasak olabilir |
Yönetici İçin Kısa Kontrol Listesi
- Giriş kamuya açık yolda mı, binanın kendi parselinde mi? Tapudaki sınırı ve imar durumunu bilin.
- Sakinlere “garaj önü kapatıldığında ne yapılır” bilgisini önceden duyurun: önce iletişim, sonra 155.
- Misafir ve teslimat araçları için yönetim planında veya kurul kararında açık bir kural olsun.
- Tekrarlayan ihlalleri tarih listesiyle kayıt altına alın; belediye ve mahkeme bunu ister.
Apartman Portal'ın duyuru yönetimi özelliğiyle otopark kurallarını tüm sakinlere tek seferde iletebilir, kimin okuduğunu görebilirsiniz; şikayetler de talep modülünde tarihli olarak kalır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.